© Kaišiadorių turizmo ir verslo informacijos centras. Laikinoji svetainė.

Proudly created with Wix.com

REGION KOSZEDARSKI

O REGIONIE KOSZEDARSKIM

 

Położony w centralnej części Litwy rejon koszedarski przyciąga co roku coraz więcej osób spragnionych nowych wrażeń. Równomiernie zaludniona kraina z rozproszonymi po całym regionie obiektami turystycznymi to wspaniałe otoczenie dla tych, którzy lubią spokojny sposób podróżowania i nie chcą odpoczywać w tłumie.

Koszedary (Kaišiadorys) znane są od XVI wieku. Ich nazwa pochodzi od imienia Tatara Chaszajdara, który otrzymał tu ziemie w nagrodę za służbę wojskową.

Koszedary rozwinęły się dzięki kolei: jedną linią można dojechać do Kowna, Białegostoku i Kaliningradu, a drugą nad litewskie wybrzeże, na Łotwę i do Estonii.

DLACZEGO WARTO?

Dlaczego nasi polscy sąsiedzi mieliby odwiedzić Koszedary, jedno z miejsc, które było częścią Rzeczpospolitej Obojga Narodów?

Łączy nas wspólna walka o wolność w XVIII i XIX wieku:

- W Insurekcji kościuszkowskiej 1794 r. brał udział Tomasz Wawrzecki, właściciel dworu w miejscowości Kalwie (Kalviai), który po pojmaniu Tadeusza Kościuszki został naczelnikiem wojsk powstańczych.

- W powstaniu listopadowym aktywnie brali udział Ogińscy. Po klęsce powstania Gabrielowi Ogińskiemu, bratankowi kompozytora Michała Kleofasa Ogińskiego, został odebrany majątek w Mūro Strėvininkai.

- W postaniu styczniowym brał udział artysta Antoni Zaleski, pierwszy nauczyciel malarza Elwiro Michała Andriollego, znajomy kompozytora Stanisława Moniuszki, ilustrator sztychów między innymi do dzieł Adama Mickiewicza, Wincentego Pola, Teofila Lenartowicza oraz Konstantego Tyszkiewicza. Stworzył także ilustracje do dzieła Jana Kazimierza Wilczyńskiego „Album Wileńskie”. Od jesieni 1862 r. Zalewski należał do utworzonego w Wilnie Komitetu Prowincjonalnego Litewskiego, sprawował też funkcje naczelnika powiatu trockiego. Po donosie chłopa ze wsi Ilgakiemis został za organizowanie powstania zesłany wraz ze swoim trzynastoletnim synem do guberni wiackiej Po powrocie z zesłania mieszkał w Warszawie, Krakowie i Florencji. W pracy, tak jak w życiu, był romantykiem, łączącym istotę człowieczeństwa i szczęście z losem Ojczyzny. Najsłynniejszym jego dziełem są ilustracje do wydanej w Poznaniu w 1863 r. ballady Adama Mickiewicza „Pani Twardowska”, które rytował S. Łukowski.

Jak widać Koszedary i Polska mają część wspólnej historii, można ją poznać bliżej podczas podróży. Czekamy na Ciebie!

KILKA INFORMACJI O KOSZEDARACH

Koszedary od 1926 r. są jedną z siedmiu litewskich diecezji.

W kaplicy koszedarskiej Katedry Przemienienia Pańskiego znajduje się miejsce pochówku błogosławionego Teofila Matulionisa, którego życie może być przykładem dla wszystkich.

Obraz Teofila Matulionisa został namalowany przez polskiego malarza Zbigniewa Gierczaka.

Przyszły biskup sejneński Antanas Baranauskas uczył się w latach 1851-1853 w szkole piśmiennictwa w Rumszyszkach. Napisał tam 20 swoich pierwszych wierszy, które się zachowały do tej pory.

W miejscowości Guronie – miejscu urodzenia kardynała Wincentego Słodkiewicza – mamy jedyny na Litwie park z drogą różańcową.

Z Uogintai w rejonie koszedarskim pochodzi jeden z najbardziej znanych rodów Rzeczpospolitej Obojga Narodów –Ogińscy.

Inny sławny ród – Romerowie – osiedlili się w naszym rejonie pod koniec XVII wieku. Ostatnia przedstawicielka rodu została stąd deportowana 14 czerwca 1941 r. do kraju ałtajskiego w Rosji, gdzie mieszkała aż do śmierci.

W Koszedarach działa stacja kolejowa, z której 6 lipca 1919 r. do Radziwiliszek odszedł pierwszy pociąg niepodległej Litwy. Mieszkańcy naszego regionu mogą z tej stacji podróżować do wielu miejsc, a przez Kowno – dojechać także do Polski.

W pobliżu dworca kolejowego znajduje się budynek dawnej sali sportowej koszedarskiego gimnazjum. Trenowała w nim litewska drużyna koszykówki – mistrzowie Europy w okresie międzywojennym.

Mamy jedno z największych muzeów etnograficznych w Europie pod gołym niebem – Muzeum Kultury Ludowej w Rumszyszkach.

Darsuniszki – jedyne na Litwie miasto, do którego można wjechać przez trzy święte bramy, które stoją na wszystkich trzech drogach prowadzących do miasta.

W rejonie koszedarskim działa jedyny na Litwie prom napędzany jedynie prądem rzecznym.

W wiosce Kaukinės znajduje się prawdopodobnie jedyne jezioro meteorytowe na Litwie – ma kształt prawie idealnego okręgu.

Mamy jedyną w krajach bałtyckich elektrownię szczytowo-pompową w Kroniach (Kruonis), która pomaga zrównoważyć zmienne dobowe zapotrzebowanie na energię elektryczną.

To właśnie w Koszedarach znajduje się dom rodziców pierwszego prezydenta odrodzonej niepodległej Republiki Litewskiej, Algirdasa Mykolasa Brazauskasa. Obecnie znajduje się tu Muzeum rodziny Brazauskasów.

Warto także zwiedzić:

- Kościół pw. św. Antoniego Padewskiego w Kalwiach (Kalviai) jest jednym z dwóch kościołów rotundowych na Litwie;

- Kamień w Laukagalis – dziedzictwo kultury pogańskiej;

- Grodzisko w Maisiejūnai – miejsce festiwali kultury bałtyckiej;

- Centrum Kultury i Rzemiosł Tradycyjnych w Żoślach – można się tu zapoznać się z litewskim rzemiosłem i własnoręcznie upiec sękacz lub Żoślański kugiel;

- Jedyny pozostały w tym rejonie Pomnik Wolności w Żyżmorach.

 

Łącznie w rejonie koszedarskim znajduje się ponad 150 obiektów turystycznych. Nie sposób obejrzeć tego wszystkiego w ciągu jednej krótkiej wizyty, dlatego przygotowaliśmy to podsumowanie.

1. Katedra Przemienienia Pańskiego w Koszedarach

Pierwszy biskup w Koszedarach, Józef Kukta powiedział kiedyś: „Miasto rozkwita, kiedy jest siedziba biskupa”. Miał tylko częściowo rację, ponieważ na rozwój Koszedarów większy wpływ miało pojawienie się sieci kolejowej. Nie można jednak kwestionować tego, że nowa diecezja sprawiła, że Koszedary zaczęły się rozwijać intensywniej. Paradoksalnie, na początku XX w. w Koszedarach nie było jeszcze kościoła a na jego budowę trzeba było czekać jeszcze długo. Co prawda prace budowlane rozpoczęły się w 1913 r., ale trzeba je było wstrzymać – rozpoczęła się I wojna światowa. Po tym, jak żołnierze niemieccy zabrali wszystkie materiały budowlane, prace budowlane przeciągały się, a po założeniu nowej diecezji wybudowano nie kościół, a katedrę.

Przy tworzeniu wnętrza katedry pracowała sławna rodzina Jakševičiusów. Vincentas, wraz ze swoimi synami Adomasem i Silvanasem stworzyli boczne ołtarze, ambonę i namalowali część obrazów. Z ogólnego wystroju wnętrza wyróżnia się wyrzeźbiony przez Wincentego Jakševičiusa tron biskupi oraz krzesła w prezbiterium. Przy projekcie katedry pracował jeden z najwybitniejszych architektów pierwszej Republiki Litewskiej, Wacław Michniewicz. Jego wkładem w architekturę Koszedarów jest także zaprojektowany przez niego budynek kurii diecezjalnej znajdujący się w pobliżu parku im. A.M. Brazauskasa.

W 2015 r. w katedrze otworzyła swoje podwoje Kaplica Bożego Miłosierdzia, spoczywają tu relikwie św. Jana Pawła II, św. Faustyny i bł. Michała Sopoćko.

26 czerwca 2017 roku w kaplicy Teofila Matulionisa umieszczono sarkofag ze szczątkami Błogosławionego. Znajduje się tu także obraz bł. Teofila Matulionisa, namalowany przez polskiego malarza Zbigniewa Gierczaka.

W rejonie koszedarskim można zwiedzić 12 kościołów w Koszedarach, Żyżmorach, Żoślach, Kroniach, Rumszyszkach, Poporciach, Kowalach, Darsuniszkach, Palomenė, Gegužinė, Krivonys oraz Vilūnai.

 

 

T. Brazio g. 6, Kaišiadorys, Lietuva

+370 346 52404, +370 655 25502

kaisiadoriup@gmail.com

 54.860756, 24.457225

2. Błogosławiony Teofil Matulionis

25 czerwca 2017 r. nie tylko Litwa, ale cały świat chrześcijański stał się świadkiem niezwykłego wydarzenia. Na Placu Katedralnym w Wilnie odbyła się beatyfikacja Teofila Matulionisa, który w latach 1943-1946 pełnił rolę ordynariusza koszedarskiego.

Teofil był człowiekiem nietuzinkowym i przykładem siły duchowej. Został trzy razy skazany za bycie lojalnym wobec Kościoła katolickiego, wiary, prawdy i niesienie pomocy innym. W swoim liście apostolskim papież Franciszek nazwał Teofila „Pasterzem pod sercem Chrystusa, bohaterskim świadkiem Ewangelii, dzielnym obrońcą Kościoła i ludzkiej godności”.

Teofil Matulionis, pomimo, że był ciągle śledzony, zdołał wysłać list z prośbą o pozwolenie na wyświęcenie na biskupa Wincentego Słodkiewicza. Uważa się, że list mógł zostać przekazany za pośrednictwem polskich mnichów. Zgoda została uzyskana, a Matulionis potajemnie konsekrował Wincentego Słodkiewicza na biskupa.

Kardynał Wincenty Słodkiewicz powiedział o Teofilu Matulionisie tak: „W jego osobie i słowach zawsze czuliśmy ducha chrystusowych błogosławieństw z Kazania na Górze. <...> A on sam stanowił ucieleśnienie wszystkich błogosławieństw, pełnych dobroci i miłości”.

W 2018 r. na ścianie koszedarskiego gimnazjum im. A. Brazauskasa namalowano fresk przedstawiający błogosławionego Teofila Matulionisa (autor – Tadas Vincaitis).

 

T. Brazio g. 6, Kaišiadorys, Lietuva

+370 346 52404, +370 655 25502

kaisiadoriup@gmail.com

 54.860756, 24.457225

3. Kuria diecezjalna w Koszedarach

Diecezja koszedarska powstała w 1926 roku po erygowaniu przez Piusa XI bullą Lituanorum gente samodzielnej diecezji. Powstała ona z części diecezji wileńskiej, pozostałej po stronie litewskiej po zajęciu przez Polaków Wileńszczyzny i z części diecezji żmudzkiej. Pierwszy biskupem został Józef Kukta. W 1928 roku ustanowiono Kapitułę Katedralną w Koszedarach. Wybudowany w 1935 r. budynek kurii w stylu historyzmu jest jednym z najbardziej stylowych budynków w mieście. W 1936 r. w Koszedarach odbył się pierwszy synod, który między innymi określał obowiązki kapłanów, normy udzielania sakramentów oraz procedury zarządzania majątkiem Kościoła. W latach 1940-1941 sowieckie władze okupacyjne ograniczyły lub zawiesiły działalność instytucji kościelnych, zawieszono stowarzyszenia religijne, znacjonalizowano ich majątek, zakazano nauczania religii w szkołach, a wobec księży zaczęły się represje – 6 z nich zostało zabitych przez wycofujące się wojska sowieckie. W 1946 r. aresztowano i uwięziono biskupa Teofila Matulionisa. Budynek kurii został znacjonalizowany, a sama kuria w 1949 r. przeniesiona do Kowna, a następnie do Jewie. Dopiero w 1978 roku kuria powróciła ponownie do Koszedarów.

W 1957 r. w Birsztanach na biskupa został potajemnie konsekrowany Wincenty Słodkiewicz. Został on także mianowany biskupem pomocniczym Koszedarów, władze sowieckie nie pozwalały jednak biskupom zarządzać diecezją koszedarską: Wincenty Słodkiewcz został zmuszony do osiedlenia się w Radziwiliszkach, a Teofil Matulionis w Szadowie. W 1982 r. biskup Wincenty Słodkiewicz dostał pozwolenie na powrót. W 1989 roku nastąpił zwrot znacjonalizowanego przez władze sowieckie mienia. W diecezji koszedarskiej posługę duszpasterską pełnili m.in. kompozytor Teodoras Brazys, tłumacz Biblii Česlovas Kavaliauskas oraz sygnatariusz aktu niepodległości Litwy, Vladas Mironas. Patronem diecezji w Koszedarach jest św. Józef.

 

Kęstučio g. 44, Kaišiadorys, Lietuva

+370 346 53 950, +370 346 52 208

kurija@ks.lcn.lt

54.8593462, 24.4549495

4. Dom Brazauskasów – muzeum

Na pierwszy rzut oka koszedarski dom przy ul. J. Biliūno 6 wydaje się niczym nie wyróżniać – ot, zwyczajny, schludny dom z tablicą nad wejściem i wywieszoną od frontu flagą. Niemniej jednak ten dom ma coś do opowiedzenia, ponieważ jest to pierwszy dom zaprojektowany i zbudowany przez Algirdasa Brazauskasa. Pierwszy prezydent odrodzonej niepodległej Litwy dorastał tu, studiował i pomagał rodzicom, Sofiji Peresilevičiūtė-Brazauskienė i Kazimierasowi Brazauskasowi. Rodzice prezydenta żyli tutaj aż do śmierci. Obecnie działa tu małe rodzinne muzeum, organizowane są różne imprezy, tradycyjna noc muzeów i wycieczki z przewodnikiem. Wypielęgnowany przez ojca prezydenta ogród z widokiem na okolicę stał się doskonałym miejscem na działalność kulturalną.

W trakcie swojej prezydentury Algirdas Mykolas Brazauskas zawarł sojusz strategiczny z Polską, kiedy jej prezydentem był Lech Wałęsa. Dlatego też jest wysoko ceniony w polityce zagranicznej. To właśnie za prezydentury Brazauskasa papież Jan Paweł II odwiedził we wrześniu 1993 roku Litwę.

 

J.Biliūno g. 26, Kaišiadorys, Lietuva

http://www.kaisiadoriumuziejus.lt

+370 346 51 747

54.860193, 24.462612

5. Muzeum Kultury Ludowej w Rumszyszkach

Jest to największe na Litwie i w krajach bałtyckich oraz jedno z największych w Europie muzeów pod gołym niebem. Zajmuje 195 hektarów i liczy ponad 90 000 ruchomych eksponatów. W muzeum można poznać życie, prace i tradycje litewskich chłopów i mieszczan w okresie od XVIII w. do pierwszej połowy XX w. we wszystkich regionach Litwy: Dzukiji, Auksztocie, na Suwalszczyźnie, Żmudzi i Litwie Mniejszej. W muzeum organizowane są różnorodne zajęcia edukacyjne, imprezy związane ze starymi zwyczajami i świętami kalendarzowymi. Nie ma wątpliwości, że jedna wizyta to za mało - koloryt muzeum zmienia się w różnych porach roku.

Niedaleko muzeum znajduje się miasteczko Rumszyszki, jedno z niewielu, które zmieniło swoje położenie geograficzne. W miejscu dawnego miasteczka znajduje się teraz Zalew Kowieński, stary kościół przeniesiono na pobliskie wzgórze. Grzechem byłoby nie odwiedzić pobliskiej sosny w Rumszyszkach - to najgrubsza sosna na Litwie, obwód jej pnia wynosi aż 5 metrów.

 

L.Lekavičiaus g. 2, Rumšiškių mstl., Kaišiadorių r. sav., Lietuva

+370 346 47 233

www.llbm.lt

54.866608, 24.201013

6. Punkt widokowy w Mergakalnis

W Mergakalnis znajduje się najwyżej położony punkt widokowy nad Zalewem Kowieńskim. Zalew pojawił się nie podczas budowy elektrowni szczytowo-pompowej w Kroniach, która wydaje się być na wyciągnięcie ręki, ale elektrowni wodnej w Kownie. Po wysiedleniu 45 osad, utworzono tu największy sztuczny zbiornik wodny w historii Litwy. Zajmuje on 63,5 km kwadratowych. Przy punkcie widokowym znajduje się miejsce wypoczynkowe oraz parking. W dawnych czasach ze skały podobno strącano kobiety, które były oskarżone o nieobyczajność. Dziś chętnie spędzają tu czas zakochane pary. W pobliżu znajduje się grodzisko Dovainonys oraz kopce mogilne.

 

Dovainonių k., Kaišiadorių r. sav., Lietuva

54.824599, 24.244324

7. Grodzisko w Maisiejūnai

Grodziska, często owiane legendami, są nieodłączną częścią litewskiej historii.

Grodziska w Maisiejūnai i pobliskich Lašiniai również mają swoje legendy. Ponoć dawniej zamieszkiwali je olbrzymi. Miejsce to było także świadkiem bitwy, mającej miejsce 2 lutego 1348 r. W tym czasie nad Strawą Litwini ponieśli klęskę w bitwie z Krzyżakami. W bitwie walczył ramię w ramię Olgierd i Kiejstut, śmierć ponieśli też dwaj synowie Giedymina – Monwid i Narymunt Gleb. Co roku, podczas równonocy jesiennej odbywają się w tym miejscu pogańskie dożynki. Nieco dalej od grodziska, w miejscowości Tadarava, znajdują się groby z czasów I wojny światowej oraz stare kurhany. W rejonie koszedarskim można zwiedzić łącznie 26 grodzisk.

 

Maisiejūnų k., Kaišiadorių r. sav., Lietuva

54.800417, 24.268118

8. Elektrownia szczytowo-pompowa w Kroniach

Po wybudowaniu Zalewu Kowieńskiego wybudowano także elektrownię wodną w Kownie, której moc osiąga 100 MW. Po wybudowaniu elektrowni w Elektrenach i Ignalinie pojawiła się potrzeba na elektrownię, która pomogłaby zrównoważyć wahania energii. Przy Zalewie Kowieńskim wybudowano w latach 1978-2000 kolejną elektrownię – tym razem szczytowo-pompową o mocy 900 MW. W nocy, gdy energia elektryczna jest tańsza, potężne pompy pompują wodę do górnego basenu elektrowni, a w dzień, kiedy zapotrzebowanie na energię elektryczną jest większe, woda jest spuszczana z powrotem do Zalewu Kowieńskiego. Bieżąca woda napędza turbiny, a wytwarzana energia elektryczna trafia do sieci elektrycznych. To najbardziej ekologiczny producent energii elektrycznej nie tylko na Litwie, ale także w krajach bałtyckich. Po wcześniejszym umówieniu można zwiedzić wnętrze elektrowni. Z górnego basenu rozciąga się imponujący widok na rejon koszedarski. W pobliżu elektrowni szczytowo-pompowej w Kroniach, w miejscowości Surgantiškės znajduje się droga zwana wzgórzem grawitacyjnym. Po włączeniu biegu jałowego wydaje się, że samochód wjeżdża na górę, a nie z góry. Taka iluzja optyczna powstaje dzięki specyficznie uformowanemu środowisku.

+370 655 70 309  

ekskursijos@le.lt

https://gamyba.le.lt

54.799795, 24.248814

9. Kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Anielskiej w Kroniach i Ogińscy

W Polsce wiele osób zna poloneza Michała Kleofasa Ogińskiego „Pożegnanie Ojczyzny”, z kolei na Litwie Ogińscy kojarzą się z dworami w Płungianach i Retowie. Mało kto jednak wie, ze nazwisko rodowe pochodzi od leżącej niedaleko Koszedarów niewielkiej wioski Oginty (Uogintai). Stojący w Kroniach kościół jest tak stary jak początki rodu Ogińskich. Teodor Bogdan Ogiński ufundował tu pierwszy na terenie Litwy kościół i klasztor unicki. W kościele można zobaczyć płyty nagrobne z epitafium fundatora i jego syna, Samuela Lwa. Kroni nie ominęły także burze historii. Na pocz. XIX wieku, kiedy w miasteczku szalały wojska napoleońskie, został ostatecznie zniszczony stojący w miasteczku pałac renesansowy. Jego ruiny można odnaleźć obok budynku gimnazjum w Kronie. W położonym tuż przy miasteczku lesie Gojus znajduje się jedno z największych miejsc pochówku partyzantów, a także kompozycja krzyży i pomnik.

 

Paupio g. 27, Kruonio mstl., Kaišiadorių r. sav., Lietuva

54.756253, 24.239057

10. Bramy-kaplice miasta Darsuniszki

Nie trzeba szukać długo powodów, by choć raz odwiedzić Darsuniszki – sam wielki książę litewski Witold miał tu swój zamek. Czas i żywioły zniszczyły nie tylko ruiny zamku, ale także samo wzgórze. Jako ostatni upływowi czasu opiera się stojący tutaj pomnik. Dawniej bywał tu nie tylko wielki książę litewski, ale także jego kuzyn, król Jagiełło. Ze względu na swoje położenie geograficzne Darsuniszki widziały wszystkie wrogie wojska. Miasteczko płonęło wiele razy, dlatego mieszkańcy postanowili zbudować bramy, przez które nie przedostanie się ogień i inne nieszczęścia. Bramy św. Agaty, św. Kazimierza i św. Jerzego witają każdego, zdążyły się też już stać symbolem Darsuniszek. Miejscowość przyciąga turystów także i ze względu na źródło wody mineralnej oraz największe bogactwo Niemna – ryby. W Darsuniszkach można zwiedzić kościół pw. Wniebowzięcia NMP, dzwonnicę, park, cmentarz żydowski.

 

Darsūniškio k., Kaišiadorių r. sav., Lietuva

54.743262, 24.128716

54.730756, 24.110766

54.73087, 24.123406

11. Kościół pw. św. Antoniego Padewskiego w Kowalach (Kalviai)

Sympatyczny kościółek w Kowalach jest lubiany przez miejscową ludność, nowożeńców oraz turystów. Wyróżnia się on swoim kształtem w formie rotundy. Na Litwie są tylko dwa takie kościoły, drugi znajduje się w Suderwie niedaleko Wilna. Wyświęcony w 1806 r. budynek wielokrotnie był niszczony przez różne żywioły. Architekt kościoła w Kowalach nie jest znany. Budowę sfinansowali Tomasz i Józefa Wawrzeccy. Tomasz Wawrzecki był jednym z przywódców insurekcji kościuszkowskiej. Po porażce pod Maciejowicami i pojmaniu Kościuszki w niewolę został naczelnikiem insurekcji, uczestniczył w obronie Warszawy, pełnił także funkcje ministra sprawiedliwości w Królestwie Polskim.

Kilkaset metrów od kościoła znajduje się jezioro Kowale. Najlepiej wyposażone kąpielisko w rejonie koszedarskim szczególną popularnością cieszy się w gorące letnie dni. Można tu popływać, pograć w siatkówkę i koszykówkę lub też odpocząć w altanie. Niedaleko kościoła znajduje się dom wspólnoty w Kowalach, który przez cały okres okupacji sowieckiej zachował symbol narodowy - Słupy Giedymina.

 

Lapainios g. 39, Kalvių k., Kaišiadorių r. sav.

54.708916, 24.283607

12. Synagoga w Żyżmorach

Przez długie lata Żyżmory były największym miastem na terenie obecnego rejonu koszedarskiego. Dobra lokalizacja geograficzna i duża liczba przejezdnych zachęciła Żydów do osiedlenia się tutaj. W XIX w. większość żydowska wybudowała w Żyżmorach drewnianą synagogę. Zachowany do dziś budynek jest jednym z 14 takich na Litwie. Obecnie budynek jest rekonstruowany na potrzeby kulturalne.

Niedaleko synagogi, w pobliżu placu stoi kościół pw. św. Jakuba. Prace budowlane zakończyły się bez wybudowania jednej wieży, co czyni kościół wyjątkowym w skali całej Litwy. Tuż przed kościołem młody Adam Jakševičius, jeden z dekoratorów katedry w Koszedarach, postawił w 1932 r. Pomnik Wolności. Stojący na postumencie Anioł wolności, miał przypominać mieszkańcom Żyżmor o ich litewskim pochodzeniu. Prawdopodobnie właśnie z tego powodu za czasów sowieckich pomnik został zniszczony, odbudowano go dopiero w 1991 roku. Synagoga, kościół, plac pamiętający olbrzymie jarmarki i anioł przypominają o pokojowej koegzystencji różnych narodów w Żyżmorach.

 

Vilniaus g. 6, Žiežmariai, Kaišiadorių r. sav., Lietuva

Tel. +370 346 69 027

54.803755, 24.444567

13. Żośle (Žasliai)

Żośle związane są z zapisaną w litewskich annałach legendą o rzymskim pochodzeniu Litwinów. Według legendy książę Kukowojt – przodek rzymskiego księcia Palemona – wzniósł po śmierci swojej matki Pojaty ku jej pamięci pomnik przy brzegu jeziora Żośle. Ludzie oddawali temu posągowi cześć i uznawali Pojatę za boginię. Pomnik z czasem spróchniał i wyrosły na tym miejscu lipy, ale ludzie nadal czcili to miejsce. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że kościół pw. św. Jerzego stoi na wzgórzu wspomnianym w legendzie, ponieważ wokół jeziora Żośle nie ma podobnych miejsc.

Miasteczko jest często nazywane Małymi Trokami, ponieważ jest otoczone przez trzy jeziora. W centrum miasteczka na placu stoi pomnik z herbem Żośli i symbolicznym napisem w języku łacińskim EX MANCIPIO LIBERTAS (Wolność z własności).

W XVI wieku Żośle przypadły królowi Rzeczypospolitej Obojga Narodów – Zygmuntowi Augustowi, który zapisał je Barbarze Radziwiłłównie. W 1792 r. Stanisław August Poniatowski nadał Żoślom herb i prawa miejskie.

Pochodzący z Żośli ksiądz Adam Abramowicz długi czas pełnił posługę kapłańską w Białymstoku. Był on proboszczem jednego z najwyższych kościołów w Polsce – wysokiego na 78 metrów kościoła pw. św. Rocha.

 

 

54.861659, 24.592793

14. Centrum Kultury i Rzemiosł Tradycyjnych w Żoślach

Społeczność żydowska w Żośle należy do jednej z najstarszych w historii Litwy. W 1555 r. dwunastu Żydów z Żośli zaniosło skargę do wielkiego księcia litewskiego Zygmunta Augusta. Twierdzili oni, że ​​grozi im wojewoda trocki. Żydzi aktywnie uczestniczyli w życiu Żośli i do wybuchu II wojny światowej stanowili większość w miasteczku. Zajmowali się głównie handlem, ale też i pracami społecznymi (straż ochotnicza), mieli także swój wkład w życie kulturalne. Jednym z najsłynniejszych obywateli Żośli jest światowej sławy pianista Leopold Godowski. Znamienne jest to, że w byłej synagodze działa obecnie centrum kulturalne i centrum tradycyjnych rzemiosł, a na ścianie budynku znajduje się płaskorzeźba przedstawiająca Leopolda Godowskiego. W centrum rzemiosła tradycyjnego w Żoślach można spróbować swoich sił na 15 warsztatach, m.in. pieczenia sękacza, kugla, chleba, filcowania wełny czy szycia lalek. Centrum Rzemiosła organizuje tradycyjne krajowe zawody w pieczeniu sękaczy.

 

 

 

Vytauto g. 38, Žaslių mstl., Kaišiadorių r. sav., Lietuva

zasliukc@kaisiadorys.lt

+370 346 20 274, +370 650 98 858

http://www.zasliukc.lt

54.863957, 24.590387

15. Miejsce narodzin Wincentego Słodkiewicza w Guroniach (Guronys)

W całej swojej historii Litwa miała tylko trzech kardynałów Litwinów, z których jeden urodził się w parafii Żośle, w skromnych Guroniach. Dom przyszłego kardynała stał obok dwóch, owianych legendami świętych gór. Święte góry przetrwały, ale zagrody, której próg przekraczał każdego ranka Wincenty, już nie zobaczymy. W jej miejscu stoi kaplica otoczona dookoła pięcioma pomniejszymi kapliczkami. Kiedy w 2002 roku Papież Jan Paweł II włączył do modlitwy różańcowej Tajemnicę Światła, w Guroniach zaczęto tworzyć park. To właśnie Jan Paweł II w 1988 roku mianował Wincentego Słodkiewicza kardynałem – drugim w historii Litwy. Ponieważ kardynał bardzo lubił modlitwę różową, pojawiła się tutaj nie tylko droga różańcowa, ale także dom rekolekcyjny z wystawą różańców.

 

Guronių k., Kaišiadorių r. sav., Lietuva

+370 600 56 206

http://kaisiadorys.lcn.lt/izymybes/rozinio-parkas

54.840869, 24.566466

16. Zespół klasztorny dominikanów w Poporciach

Podróżnik Konstanty Tyszkiewicz podczas wyprawy Wilią zwrócił uwagę na białe wieże wznoszące się nad drzewami w słynnych Poporciach. To zasługa Stanisława Beinarta, byłego klucznika wileńskiego z XVII w. i skarbnika Wielkiego Księstwa Litewskiego, że Poporcie otrzymały taką nazwę. W 1649 r. przekazał on fundusze na budowę klasztoru dominikańskiego, a mnisi dominikańscy zadbali, aby to miejsce było znane na całej Litwie. W klasztorze działał nowicjat, ogromna biblioteka, mnisi posiadali własny ogród i wodociąg. Niestety, z powodu aktywnego uczestnictwa w powstaniach listopadowym i styczniowym klasztor został zamknięty a później zburzony. Pomimo tego ci, którzy dotrą do Poporci będą mieli co zobaczyć – przetrwała brama klasztorna i kaplica. W miejscu, w którym stał budynek klasztoru, stoi obecnie budynek gminy. Odbywają się tu zajęcia z tradycyjnego rzemiosła, wykłady, festiwale muzyki barokowej. Miłośnicy przyrody mogą odwiedzić znajdujący się tuż przy terenie klasztoru rezerwat botaniczny. Rośnie tu wiele roślin z czerwonej księgi – nie bez powodu jest to jeden z pierwszych rezerwatów założonych na niepodległej Litwie. Blisko Poporci znajdują się dwa grodziska – Žydkapis i Pilies. We wsi znajduje się drewniany kościół pw. św. św. biskupa Stanisława i Franciszka z Asyżu, na cmentarzu można zobaczyć rzadki na Litwie budynek – 24-miejscowe kolumbarium. W sąsiedniej wsi Paneriai działa klasztor Matki Bożej Jutrzenki.

 

         

Paparčių k., Kaišiadorių r. sav., Lietuva

54.901447, 24.730274

17. Kamień w Laukagalis i Las Europejski

Perkun, grodzisko, miejsce ofiarne – słowa są znane, ale co oznaczają? W miejscowości Laukagalis, niedaleko Poporci i Lasu Europejskiego leży kamień. Wyglądałby jak zwykły głaz, gdyby nie był dziwnie wygładzony, z wgłębieniami i w ogóle nie wyglądał jak tron. Ludzie nazwali ten kamień diabelskim – ponoć sam diabeł przychodzi tu wygrzewać się na słońcu. Trudno powiedzieć, ilu diabłów tu bywa, ale węże są dość częstymi gośćmi. Układ zagłębień odpowiada pozycji gwiazd w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy, wygładzona część prawdopodobnie była ołtarzem, a zagłębieniami płynęła zapewne nie tylko woda, ale także i krew.

W pobliżu, w 2004 r. dla uczczenia wstąpienia Litwy do Unii Europejskiej został posadzony las. Jesienią przybiera on barwy litewskiej flagi.

 

 

Laukagalio k., Kaišiadorių r. sav., Lietuva
54.908982, 24.68753

54.90649, 24.67795

18. Prom w Padaliai

W ciepłym sezonie (od maja do listopada), w wiosce Padaliai działa od ponad 80 lat prom, który obchodził swoją 80. rocznicę, choć wiadomo, że przewozi przez Wilię już od XIX wieku. Trzecia generacja rodziny Dzeventauskai dba o prom i ułatwia ludziom przedostanie się na drugi brzeg. Choć sam prom wygląda niepozornie, to na drugi brzeg dopływa nie dzięki silnikowi czy wiosłom, a dzięki prądom rzecznym. Jest to jedyny prom liniowy, który przetrwał na Litwie. W pobliżu można zwiedzić wzgórze Budeliai, z którego roztacza się widok na Wilię i piękna panorama okolic.

 

Padalių k., Kaišiadorių r. sav., Lietuva

+370 610 42 112

http://www.ciobiskiokeltas.lt

54.947638, 24.674356

Mapa turystyczna

 

Informacja turystyczna

VšĮ Kaišiadorių turizmo ir verslo informacijos centras

Gedimino g. 48, Koszedary, Litwa

Tel. +370 346 60466, +370 672 48327

E-mail: turizmas@kaisiadorys.lt

http://turizmas.kaisiadorys.lt

www.facebook.com/kaisiadorys

 

Autorzy: Aurelijus Balčiūnas, Viktoras Pinkevičius.

Wydane przez: VšĮ Kaišiadorių turizmo ir verslo informacijos centras

© VšĮ Kaišiadorių turizmo ir verslo informacijos centras

This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now